1 kova boya kaç metrekare boyar?

Verim, bir litre boyanın tek katta kaç metrekare yüzey kapattığıdır ve kutunun üzerinde litre başına metrekare olarak yazılıdır. İç cephe su bazlı boyalarda bu değer genellikle litrede 8 ile 14 metrekare arasında duruyor. Önemli olan rakamın kendisi değil, hangi koşulda ölçüldüğü: pürüzsüz, astarlanmış, emiciliği dengelenmiş bir yüzeyde, belirli bir ıslak film kalınlığıyla, tek kat. Bu koşulların hiçbiri sizin duvarınızda kendiliğinden yok.

Gerçek duvarda verimi düşüren üç şey var. Birincisi emicilik: taze saten alçı, macunlanmış yüzey, gazbeton ve yıllanmış badana boyanın bir kısmını yüzeyin içine çekiyor, yani ilk kat duvara değil gözeneğe gidiyor. İkincisi doku: kabartmalı sıva veya taneli bir yüzeyin gerçek alanı, metreyle ölçtüğünüz alandan büyük. Üçüncüsü uygulama biçimi: uzun havlı rulo kısa havlıdan fazla boya taşıyor, püskürtme ise havada ve maskelemede kayıp yaratıyor.

Bir de kilogram ile litre karışıklığı var. Piyasada iç cephe boyası çoğu zaman kilogramla satılıyor ama verim litre üzerinden yazılıyor. Su bazlı duvar boyalarının yoğunluğu suyun üzerinde olduğu için 20 kilogramlık bir kova yaklaşık 15 litre, 10 kilogramlık bir kova yaklaşık 7,5 litre eder. Hesabı kilogramla yaparsanız elinizdeki boyayı fazla sanırsınız; her zaman litreye çevirip hesaplayın.

İç cephe boyaları yaygın olarak 2,5 litre, 7,5 litre ve 15 litre ambalajlarda bulunuyor. Litrede 10 metrekare gibi orta bir verimle hesaplarsanız, 2,5 litre tek katta yaklaşık 25 metrekare, 7,5 litre yaklaşık 75 metrekare, 15 litre yaklaşık 150 metrekare kapatıyor. İki kat uyguladığınızda bu alanlar yarıya iniyor: 15 litrelik bir kova iki katta yaklaşık 75 metrekare duvar demek.

Bu sayılar kova seçimini kendiliğinden belirliyor. Bir yatak odasının duvarları ve tavanı iki kat için tek 7,5 litrelik kovayla bitmeyebilir, iki oda için 15 litre daha yerinde oluyor. 2,5 litrelik ambalajın işi genellikle rötuş, kapı arkası, dolap içi ve ikinci renkli tek duvar. Küçük ambalajın litre başına maliyeti daha yüksek olduğu için, tüm daireyi küçük kovalarla almak hem pahalı hem parti farkı riskini artırıyor.

Hesap sonunda yukarı yuvarlamak gerekiyor, üstüne de yüzde on civarında pay koymak. Bu pay kayıp değil: rulo teknesinde ve fırçada kalan, kenar kesmede harcanan, iş bittikten sonra rötuş için ayrılan boya. Fazladan alacağınız kovayı ilk alışverişte alın; aynı renk aynı üreticide bile farklı parti numarasından geldiğinde duvarda ton farkı olarak görünebiliyor. Artan boyayı kapağı sıkıca kapalı, donmayacak bir yerde saklarsanız sonraki yılın rötuşu için duruyor.

İki kat uygulamanın sebebi inatçılık değil fizik. İlk kat yüzeyin gözeneklerini kapatıp emiciliği eşitliyor, ikinci kat ise düzgün ve eşit kalınlıkta bir film kuruyor. Kapatma, renk derinliği ve silinebilirlik ikinci katla geliyor. Tek katta bırakılan bir duvar ilk bakışta boyalı görünüyor ama ışık yandan geldiğinde rulo izleri ve emicilik farkından doğan mat lekeler ortaya çıkıyor.

Astarın hesaba giren yeri tam burada. Astar son kat boyadan daha ince bir film kuruyor ve tek başına kapatma yapmıyor; işi emiciliği dengelemek ve tutunmayı sağlamak. Bunu yaptığında son kat boyanın yüzeye içirdiği miktarı düşürüyor, yani astar kendi bedelinin bir kısmını boya sarfiyatından geri veriyor. Astarsız emici bir duvarda çoğu zaman üç kat son kat boya gerekiyor, üç kat da iki kovadan fazlası demek.

Renk geçişi de kat sayısını değiştiriyor. Koyu bir rengin üzerine açık renk gidiyorsa iki kat kapatmıyor, üç kat gerekiyor ya da araya kapatıcılığı yüksek bir kat koymak gerekiyor. Katlar arasında kutuda yazan bekleme süresine uymak şart; erken atılan ikinci kat alttaki katı sürükleyip hem izi hem sarfiyatı büyütüyor. Boyayı kutuda yazan orandan fazla su ile inceltmek de aynı sonucu veriyor: film inceliyor, kapatma düşüyor, fazladan bir kat gerekiyor.

Önce boyanacak alanı bulun. Her odanın çevresini ölçün, tavan yüksekliğiyle çarpın, tavan boyanacaksa taban alanını da ekleyin. Kısayolu şu: konutlarda boyanacak duvar ve tavan alanı, daire metrekaresinin yaklaşık iki buçuk ila üç katı çıkıyor. Yani 100 metrekare bir daire için 270 metrekare civarı bir yüzeyden konuşuyoruz. Kapı ve pencere boşluklarını düşmek gerekir ama boya o kenarların etrafında da döndüğü için küçük boşluklar genelde düşülmüyor.

Sonra hesap basitleşiyor: alanı kat sayısıyla çarpın, kutudaki verime bölün, yüzde on pay ekleyin, kova boyutuna yukarı yuvarlayın. Örnek: 270 metrekare, iki kat, litrede 10 metrekare verim. 270 çarpı 2, bölü 10, eşittir 54 litre; yüzde on payla 60 litre; yani 15 litrelik dört kova. Verim litrede 12 olan bir üründe aynı iş 45 litre civarında kalıyor, litrede 8 olan bir üründe 68 litreye çıkıyor. Kutudaki tek bir satır, alışverişi bir kova değiştiriyor.

Tavanı ve astarı ayrı hesaplayın. Tavan boyası genellikle farklı bir ürün ve tavan alanı toplam yüzeyin küçük olmayan bir parçası. Astar için de aynı yöntemi kendi veriminden geçirin; astarların verimi çoğu zaman son kat boyadan yüksek yazılıyor. Bu hesabı elle yapmak istemiyorsanız aracımız oda ölçülerinden aynı sonucu çıkarıyor, ve hangi kabulü kullandığını gizlemiyor.

Yalova'da aynı hesabın iki ayrı sonucu var. Merkez ve Çiftlikköy'deki 2000 sonrası betonarme dairelerde teslim yüzeyi saten alçılı ve daha önce bir kez boyanmışsa, verim kutudaki rakama yakın çıkıyor; hesabınız neredeyse birebir tutuyor. Çınarcık, Armutlu ve Termal'deki yazlıklarda ise durum farklı: ev yılın büyük kısmını kapalı geçirdiği için duvar tozuyor, eski badana pudralaşıyor ve ilk kat belirgin biçimde fazla içiyor. Orada astar tercih değil, sarfiyatı kontrol altına alan kalem.

Kuruma tarafında da kıyı ile iç kesim farkı var. Deniz kıyısındaki bir dairede yaz aylarında bağıl nem yüksek seyrediyor ve katlar arası bekleme kutuda yazanın üstüne çıkabiliyor; Termal yönündeki vadi tarafında akşam serinlemesiyle yoğuşma başlıyor, akşamüstü atılan son kat sabaha lekeli kalabiliyor. Bu yüzden iç işleri ilkbahar ve sonbahar pencerelerine, günün orta saatlerine yığıyoruz. Yazlık sitelerde eksik kova için Merkez'e inmek yarım gün demek, o yüzden payı cimri tutmuyoruz ve hangi verim değerini kullandığımızı teklifte yazıyoruz.

Yalova metrekare boya hesaplama aracındaki kat sayısı ve yüzey alanları