Yalova dış cephe boyama

Dış cephe boyasının kurumasını takvim değil, sıcaklık ve nem belirliyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün Yalova ölçüm serisinde nisan ile ekim arasında ortalama en düşük sıcaklık 8 derecenin üzerinde; aralık, ocak, şubat ve martta aynı değer 3 ile 6 derece bandına iniyor. Dış cephe boyalarının teknik föylerinde ortak olan kural yüzey ve hava sıcaklığının +5 derecenin altına düşmemesi olduğu için kış aylarında sabah saatleri uygulamaya kapalı kalıyor.

Yağış pencereyi ayrıca daraltıyor. Aynı seride Yalova'da ortalama yağışlı gün sayısı temmuz ve ağustosta 4 günün altında, ocak ve aralıkta 14 günün üzerinde görünüyor. Bu yüzden cephe işlerini nisan ile ekim arasına programlıyoruz ve iki günlük kuru hava penceresi görmeden son kata başlamıyoruz.

Kasım ve mart sınırda kalan aylar. O aylarda güneşi alan cepheyi öğleden önce, gölgede kalan cepheyi öğleden sonra bırakıyoruz. Kaplama uygulamasının genel kuralı yüzey sıcaklığının çiy noktasının en az 3 derece üzerinde olması; bu sağlanmadığında film düzgün oluşmuyor ve yüzeyde leke kalıyor.

Marmara kıyısındaki bir cephe üç yükü birden taşıyor: rüzgarla sürüklenen yağmur, havadaki tuz ve yaz aylarında doğrudan güneş. Çınarcık, Esenköy ve Armutlu hattında denize bakan yüzeylerde tuz boya filminin üzerinde ince bir tabaka olarak birikiyor. Yıkanmadan üzerine boya çekildiğinde bu tabaka yapışmayı zayıflatıyor ve boya birkaç mevsim içinde pul pul kalkıyor.

Tuz yükü metal aksamda daha erken görünür hale geliyor. TS EN ISO 12944-2 atmosferik korozyonu kategorilere ayırıyor ve deniz kıyısı bu ölçekte ağır kategorilerde yer alıyor; aynı korkuluk Yalova merkezde ve Armutlu kıyısında aynı ömrü vermiyor. Cephede pas akması varsa kaynağı boyanmadan önce raspalanıp antipas ile kapatılıyor, aksi halde leke yeni boyanın içinden geri geliyor.

Yön de hesaba giriyor. Yağmur yüklü rüzgarın geldiği yöne bakan cephe daha fazla su alıyor, yani aynı binanın dört cephesi aynı hızda yıpranmıyor. Bu yüzden teklifte dört cepheyi tek bir metrekare fiyatına bağlamıyor, durumlarına göre ayırıyoruz.

Dış cephe kaplamaları TS EN 1062-1 altında sınıflandırılıyor ve bu sınıflandırma alıcıya somut bir karşılaştırma imkanı veriyor: su buharı geçirgenliği V, sıvı su geçirgenliği W, çatlak örtme kabiliyeti A harfiyle kodlanıyor. Bir ürünün teknik föyünde bu kodlar yazıyorsa iki ürünü yan yana koyup karşılaştırabiliyorsunuz. Yazmıyorsa elinizde ölçülmüş bir veri değil, yalnızca tanıtım metni var.

Seçimin özü bir dengede duruyor: cephenin içeriden gelen nemi atması için su buharını geçirmesi, dışarıdan gelen yağmuru içeri almaması gerekiyor. Silikon reçineli dış cephe boyaları bu iki isteği aynı üründe birleştirdiği için deniz ve rüzgar gören cephelerde tercih ediyoruz. Saç çatlağı olan yorgun sıvalarda elastomerik ürüne geçiyoruz, çünkü çatlağı köprüleme kabiliyeti daha yüksek.

Renk de teknik bir karar. Koyu renkler güneşte daha çok ısınıp genleşme farkını büyütüyor ve güneş alan cephede solma daha erken görünüyor. Mineral sıvalı eski yapılarda silikat esaslı ürünler yüzeyle bağ kurma biçimleri nedeniyle ayrı değerlendiriliyor.

Cephe hazırlığı, boyadan önce suyun yolunu kesmek anlamına geliyor. Sıra şu: basınçlı su ile yıkama, yosun ve küf için temizlik, gevşek sıvanın tespiti ve sökülmesi, çatlakların açılıp esnek dolgu ile kapatılması, derz ve birleşim yerlerinin mastarlanması, denizlik ile damlalık kontrolü, sonunda emiciliğe göre astar.

Bu listede sık atlanan kalem denizlik ve damlalık. Pencere altındaki denizlik suyu cepheden uzaklaştıracak eğimde ve damlalıklı değilse su doğrudan duvarın yüzünden aşağı akıyor; o cephede boya ne olursa olsun bir sezon içinde iz veriyor. Yağmur inişi kırıksa aynı sorun tek bir dikey şerit halinde kendini gösteriyor.

Yosun ve küf yalnızca temizlenirse geri geliyor. Yüzeyi besleyen nem kaynağı durmadan yapılan temizlik bir sezon dayanıyor. Bu yüzden gölgede kalan cephelerde önce suyun nereden geldiğini buluyoruz, sonra temizliğe geçiyoruz.

Dış cephe ortak yer. Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesi, kat maliklerinden birinin bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis yaptıramayacağını ve değişik renkte dış badana veya boya yaptıramayacağını yazıyor. Cephenin rengini değiştirmek bu nedenle tek bir dairenin kararı değil.

Aynı renkte tazeleme kanunun saydığı renk değişikliği kapsamına girmiyor, ama karar ve gider paylaşımı yine kat malikleri kurulundan çıkıyor. Yöneticiye şu dört kalemi yazılı sormasını öneriyoruz: iskele kurulumu ve süresi fiyata dahil mi, mevcut sıva onarımı dahil mi, hangi ürün kaç kat uygulanacak, iş sonrası çevre temizliği kimde. Bu yazı hukuki tavsiye değildir.

İskele hem maliyet hem takvim kalemi. Kurulumu ve sökümü iş günü sayısına giriyor, binaya bağlantı noktaları gerekiyor, kaldırıma veya yola taşan kısım için çoğu yerde belediye izni isteniyor. Bir teklifte iskele kalemi hiç görünmüyorsa o kalem ya başka bir satırın içine gizlenmiş ya da hesaba katılmamış.

Rüzgar iskele planını doğrudan etkiliyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün Yalova sayfasında kaydedilmiş günlük en hızlı rüzgar 22,8 metre/saniye olarak görünüyor; bu mertebede bir rüzgarda file ve brandanın yüzey alanı iskeleye ciddi yük bindiriyor. Bu yüzden rüzgarlı günlerde brandayı topluyoruz ve çalışmayı durduruyoruz.