Yalova villa ve yazlık boyama

Yazlıkta iki takvim çakışıyor: havanın uygun olduğu aylar ile evin boş olduğu aylar. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün Yalova ölçüm serisinde ortalama yağışlı gün sayısı temmuz ve ağustosta 4 günün altında, yani hava açısından en rahat aylar bunlar. Ama o iki ay evin kullanıldığı dönem. Pratikte kalan pencereler nisan ile mayıs sonu, bir de eylül ile ekim.

Nisan penceresini tercih ediyoruz çünkü iş sezon açılmadan bitiyor ve ev temiz teslim ediliyor. Aynı seride nisanda ortalama en düşük sıcaklık 8 derecenin üzerine çıkıyor, yani dış cephe ürünlerinin istediği +5 derece eşiği gün boyu tutuyor. Mart ve kasım sınırda kalan aylar; o aylarda güneş görmeyen cephede sabah çalışmıyoruz.

Eylül ve ekim penceresi başka bir avantaj veriyor: ev sezonu kapatmış, yaz boyunca ortaya çıkan hasar görünür halde. Kırılan denizlik, çatlayan deck tahtası, pas atmış korkuluk ve solmuş cephe aynı ziyarette listeleniyor. Randevuyu sezon kapanır kapanmaz almak, işin kış yağışlarından önce bitmesini sağlıyor.

Kıyı hattındaki bir evin cephesi havadaki tuzu üzerinde topluyor. Tuz tabakası yağmurla tamamen yıkanmıyor, özellikle saçak altı ve rüzgar gölgesinde kalan yüzeylerde birikiyor. Bu tabaka yıkanmadan üzerine boya çekildiğinde boya duvara değil tuza tutunuyor ve birkaç mevsim içinde pul pul kalkıyor. Bu yüzden Çınarcık, Esenköy ve Armutlu hattındaki işlerde yıkama pazarlık konusu değil.

Metal aksamda aynı tuz doğrudan korozyon demek. TS EN ISO 12944-2 atmosferik korozyonu kategorilere ayırıyor ve deniz kıyısı bu ölçekte ağır kategorilerde yer alıyor. Aynı ferforje korkuluk iç bölgede yıllarca iş görürken kıyıda belirgin daha kısa aralıkta bakım istiyor. Korkulukta pas raspalanıp antipas astar uygulanmadan üzerine son kat atıldığında pas boyanın altından yürümeye devam ediyor.

Detaylar da tuzla birlikte çalışıyor. Vida başları, kaynak dikişleri ve boru uçları korozyonun başladığı yerler; bunlar boyanmadan önce ayrı ayrı temizleniyor. Bahçe kapısı ve alt korkuluk ayakları ise toprakla temas ettiği için ek olarak nem alıyor ve her bakımda ilk kontrol edilecek noktalar arasında.

Ahşapta iki farklı koruma mantığı var. Film oluşturan ürünler, yani vernik ve ahşap boyası, yüzeyde kapalı bir tabaka bırakıyor; koruma iyi ama film çatladığında su altına giriyor ve tamir için eski filmin sökülmesi gerekiyor. Yağ ve emprenye esaslı ürünler ise ahşabın içine giriyor, film bırakmıyor; koruma daha yumuşak ama bakımı üzerine bir kat daha sürmekten ibaret.

Güneş ve tuz birlikte ahşabın rengini alıyor. Güneyi gören bir pergola veya deck, gölgede kalan aynı ahşaptan belirgin daha kısa aralıkta bakım istiyor. Deck yüzeyleri ayrıca ayak altı aşınması ve kum sürtünmesi taşıdığı için diğer ahşaplardan daha sık elden geçiyor. Su damlasının yüzeyde durmak yerine yayılmaya başlaması, koruma katmanının bittiğinin pratik işareti.

Ahşapta zamanlama önemli çünkü nemli ahşaba ürün tutmuyor. Yıkanan bir deck veya doğrama, yüzeyden kuru görünse de bünyesinde nem taşıyabiliyor; bu yüzden yıkama ile uygulama arasına kuru hava günleri koyuyoruz. Gri lekelenme başlamışsa yüzey önce zımparalanıp açılıyor, sonra ürün uygulanıyor.

Kapalı bir evde nemin gidecek yeri yok. Kış boyunca havalandırılmayan bir yazlıkta duvar yüzeyleri soğuk kalıyor, iç havadaki nem o yüzeylerde yoğuşuyor ve en çok dış duvara bakan köşelerde, dolap arkalarında ve kuzey odalarında küf çıkıyor. Bu küfün üzerine boya yapmak lekeyi bir süre gizliyor, sorunu çözmüyor.

İlk ziyarette şu sırayla bakıyoruz: çatı ve dere hatları, bacadan sızma izleri, pencere kasası çevresi, bodrum duvarının dip hattı, tesisat geçiş noktaları ve klima drenajı. Bu altı yerin biri su veriyorsa boya işini o onarım bitene kadar başlatmıyoruz. Nem kaynağı kapandıktan sonra evin kuruması için de zaman gerekiyor ve bu süre havalandırmaya bağlı.

Küf yalnızca silinerek geçmiyor. Yüzey temizlendikten sonra yeniden oluşmasını geciktiren ürünler kullanılıyor, ama kalıcı çözüm hava sirkülasyonu. Yazlığı kışın kapatırken iç kapıları açık bırakmak, dolapları duvardan bir parmak ayırmak ve mümkünse ayda bir havalandırmak bir sonraki sezonun boya ihtiyacını belirgin azaltıyor.

Yazlık sahiplerinin bir kısmı İstanbul, Bursa veya yurt dışında oturuyor ve keşif ile teslim arasında eve hiç gelmiyor. Bu işleri yazılı bir kapsam üzerinden yürütüyoruz: hangi yüzeyde hangi ürün, kaç kat, hangi onarım dahil, hangisi hariç. Kapsam yazılı olmadığında uzaktan yürüyen bir işte anlaşmazlık kaçınılmaz oluyor.

İlerlemeyi fotoğrafla bildiriyoruz. Hazırlık sonrası, astar sonrası ve son kat sonrası olmak üzere üç aşamada fotoğraf gönderiyoruz; kullanılan malzemenin ambalaj fotoğrafı da bunun içinde. Böylece teklifte yazan ürünle sahada kullanılan ürünün aynı olduğu kayda geçiyor.

Anahtar teslimi ve site koordinasyonu ayrıca konuşuluyor. Sitede oturanlar varsa iskele ve gürültülü işler için yönetimle saat aralığı belirliyoruz, ortak alandan geçen malzeme yolu korunuyor. Teslimde ev sahibi Yalova dışındaysa kontrolü görüntülü yapıyoruz ve eksik listesini yazılı kapatıyoruz.