Yazan: Recep Salih Mercan, boya ve badana ustası
Son güncelleme:
Silinebilir bir ürün adı değil, ıslak sürtünme dayanımı ölçülmüş bir sınıftır. Kutuda TS EN 13300 sınıfı yazmıyorsa o boyanın silinebilirliği yalnızca bir iddiadır. Sınıf 1 ve 2 ürünler mutfakta, koridorda ve çocuk odasında karşılığını veriyor; yatak odasında ve tavanda çoğu zaman vermiyor.
Silinebilirlik ölçülen bir sınıf
İç cephe su bazlı boyalar TS EN 13300 kapsamında sınıflandırılıyor ve o sınıflandırmanın içindeki başlıklardan biri ıslak sürtünme dayanımı. Ölçüm basit bir mantık üzerine kurulu: kürlenmiş boya filmi standart bir fırça ve sıvı ile belirli devir sayısında sürtülüyor, sonra filmden kalan kalınlık kaybı mikron olarak ölçülüyor. Kayıp az olan Sınıf 1 tarafında, çok olan Sınıf 5 tarafında yer alıyor. Yani silinebilirlik bir pazarlama cümlesi değil, tekrarlanabilir bir laboratuvar sonucu.
Kutunun arkasında aranacak üç satır var: ıslak sürtünme dayanımı sınıfı, kapatıcılık sınıfı ve parlaklık kategorisi. Silinebilir, ekstra silinebilir, süper yıkanabilir gibi ifadeler bu satırların yerini tutmuyor; aynı rafta bu ifadeleri taşıyan iki ürünün sınıfı farklı olabiliyor. Sınıf yazılı değilse boyanın dayanımı hakkında elinizde bir veri yok demektir ve o ürünü karşılaştırmaya sokmanın yolu da yok.
Dayanımın kaynağı reçine, yani bağlayıcı oranı. Aynı üreticinin ekonomik ve üst serisi arasındaki fark büyük ölçüde budur: bağlayıcı arttıkça film daha sıkı kuruyor, sürtünmeye daha çok direniyor. Bağlayıcısı yüksek ürünler litre başına daha pahalı oluyor ama verimleri benzer kaldığı için fark metrekareye yayılıyor, ve o fark yalnızca gerçekten silinen duvarlarda kendini ödüyor.
Mat mı yarı parlak mı
Parlaklık ölçeği derin mattan parlağa doğru gidiyor: derin mat, mat, ipek mat, yarı parlak, parlak. Bağlayıcı oranı arttıkça hem dayanım hem parlaklık yükseldiği için, yüksek silinebilirlik ile derin mat görünüm aynı kutuda zor buluşuyor. Pratik sonuç şu: silinebilirliği yüksek bir ürün seçtiğinizde yüzeyin biraz daha ışık yansıtmasını kabul ediyorsunuz.
Bu takas duvarın düzlüğüne bağlanıyor. Yarı parlak bir yüzey yandan gelen ışıkta her dalgayı, her mala izini ve her yamayı büyütüyor; düzgün olmayan bir duvarda iyi boya bile kötü görünüyor. Derin mat tam tersine kusurları gizliyor ama mikro pürüzlü yüzeyi kiri daha kolay tutuyor ve silindiğinde o bölgede parlak bir iz bırakabiliyor. İpek mat, çoğu konut için ikisinin arasındaki makul orta yol.
Oda bazında farklı parlaklık kullanmak mümkün ve mantıklı, ama geçişin nerede bittiğine dikkat etmek gerekiyor. Aynı renk kodu iki farklı parlaklıkta gözle farklı bir ton veriyor, dolayısıyla ürün değişimi bir duvarın ortasında değil iç köşede bitmeli. Koyu renk ile mat yüzeyin birleşimi silme izini en çok gösteren kombinasyon; açık nötr bir renk ile ipek mat ise en affedici olanı.
Silinebilir boya parasını nerede geri veriyor
Mutfak açık ara ilk sırada. Pişirme sırasında havaya kalkan yağ buharı duvar filminin üzerinde ince bir katman olarak birikiyor ve bu katman ancak deterjanlı bir bezle çıkıyor. Deterjanlı temizlik düşük sınıf bir boyada filmi aşındırıyor, bir yıl içinde ocak çevresinde ve tezgah arkasında parlak, yer yer soyulmuş bölgeler oluşuyor. Aynı duvarda Sınıf 1 veya 2 bir ürün, aynı temizliği yüzey kaybetmeden kaldırıyor.
İkinci sırada koridor, hol, merdiven boşluğu ve giriş kapısı çevresi var. Buralarda kir havadan değil temastan geliyor: el, omuz, çanta, süpürgelik üstü, taşınan eşyanın köşesi, evcil hayvanın geçtiği hat. Temas hattı zeminden aşağı yukarı bir metre yüksekliğe kadar uzanıyor ve dar geçişlerde iki duvarı da buluyor. Çocuk odasında ise kritik bant yerden 60 ile 120 santimetre arası; oyun, kalem ve yastık trafiği o bantta yoğunlaşıyor.
Burada dürüst olmak gerekiyor: silinebilir boya lekeyi çıkarmıyor, silmeye dayanıyor. Keçeli kalem, ruj, kına ve bazı meyve suları pigment olarak filme işliyor ve hiçbir sınıfta tamamen çıkmıyor. Bu lekelerin çözümü nokta astar ve aynı partiden rötuş. Buna karşılık taze parmak izi, çamur, çay sıçraması ve toz izi Sınıf 1 bir yüzeyden nemli süngerle çıkıyor, ve bu evde en sık karşılaşılan kir türü.
Nerede gerekmiyor ve nasıl silinir
Tavanlar bu paranın boşa gittiği ilk yer. Tavan silinmiyor, ve derin mat bir tavan boyası hem ışık kırılmasını gizliyor hem yüzeyi daha düzgün gösteriyor. Aynı mantık yatak odası, misafir odası, çalışma odası gibi temasın düşük olduğu hacimler için de geçerli; oradaki bütçeyi silinebilirliğe değil kapatıcılığa ve düzgün bir yüzey hazırlığına ayırmak daha iyi bir sonuç veriyor. Yılın büyük kısmını kapalı geçiren bir yazlık odasında da silinebilirlik neredeyse hiç iş görmüyor.
Silmenin de kuralı var. Boya filmi dokunulduğunda kuru olsa bile tam kürünü haftalar içinde alıyor; standart dayanım testleri de kürlenmiş film üzerinde yapılıyor. İlk haftalarda ovalanan duvarda en dayanıklı ürün bile iz veriyor, o yüzden ilk temizliği acele etmeyin. Doğru yöntem yumuşak nemli bir sünger, gerekiyorsa az miktarda nötr deterjan, tek yönde hafif hareket. Aşındırıcı sünger, çamaşır suyu ve ovma tozu filmi kaldırıyor. Lekeye erken müdahale edin: taze leke çıkıyor, aylar sonra çıkmıyor.
Bütçeyi dağıtmanın makul yolu tüm daireyi tek üst sınıf ürünle boyamak değil, temas hattındaki hacimleri ayırmak. Mutfak, koridor, çocuk odası ve giriş için yüksek sınıf; yatak odaları ve tavanlar için iyi bir mat. İki ürün kullanılacaksa aynı üreticinin aynı renk kodundan seçip geçişi iç köşede bitiriyoruz, böylece ton farkı duvarın ortasında görünmüyor. Teklifte hangi odada hangi ürünün kullanılacağını ayrı satır olarak yazıyoruz.
Yalova'da durum
Yalova'da bu karar evin nasıl kullanıldığına göre ikiye ayrılıyor. Merkez ve Çiftlikköy'deki 2000 sonrası daireler yıl boyu oturuluyor; kışın pencereler kapalı, mutfakta pişirme yoğun, koridor bütün evin trafiğini taşıyor. Bu dairelerde yüksek sınıf boyanın karşılığı ilk yıl içinde görünüyor ve genellikle yalnızca mutfak, koridor ve çocuk odasına uygulandığında yeterli oluyor.
Çınarcık, Armutlu ve Termal tarafındaki yazlıklarda ise tablo tersine dönüyor. Ev yılın büyük kısmını kapalı ve kullanılmadan geçiriyor, yani temastan doğan kir neredeyse yok; buna karşılık deniz havası, tuz ve kapalı hacimde biriken nem var. Kıyıda pencere kenarlarında ve dış duvara bakan köşelerde yoğuşma lekesi çıkıyor, iç kesimdeki vadi tarafında ise akşam soğumasıyla aynı sonuç oluşuyor. O lekeler kir değil, silmekle geçmiyor. Yazlıkta para silinebilirliğe değil nem kaynağının çözülmesine, havalandırmaya ve doğru astara gitmeli; bunu keşifte açıkça söylüyoruz.
Yalova iç cephe boyama sayfasındaki ürün sınıfı ve kat sayısı ayrımı
Sık sorulan sorular
Silinebilir boya lekeleri gerçekten çıkarır mı?
Silinebilir boya lekeyi çıkarmıyor, silinmeye dayanıyor. Parmak izi, çamur, toz ve taze sıvı lekeleri nemli süngerle çıkıyor. Keçeli kalem, ruj, kına ve bazı meyve suları pigment olarak filme işliyor ve hiçbir sınıfta tamamen çıkmıyor; onların çözümü nokta astar ve aynı partiden rötuş. Bu yüzden artan boyayı saklamanızı öneriyoruz.
Mat boya silinebilir olur mu?
Olabiliyor ama sınırı var. Dayanım bağlayıcı oranıyla yükseliyor, bağlayıcı da yüzeyi parlaklaştırıyor; bu yüzden derin mat ürünlerde yüksek sınıfa ulaşmak zor. İpek mat kategorisi çoğu konutta iyi bir denge kuruyor. Derin mat bir yüzeyi silmek o bölgede parlak iz bırakabiliyor, o yüzden derin matı temas hattı dışındaki hacimlerde kullanıyoruz.
Boyadan ne kadar sonra duvar silinebilir?
Film dokunulduğunda kuru hale kısa sürede geliyor ama tam kürünü haftalar içinde alıyor; standart dayanım testleri de kürlenmiş film üzerinde yapılıyor. İlk haftalarda ovalanan duvarda yüksek sınıf bir ürün bile iz veriyor. O dönemde bir leke olursa yumuşak nemli bezle hafifçe alın, ovmayın ve deterjan kullanmayın.
Bütün eve silinebilir boya yapmak şart mı?
Şart değil, çoğu evde gereksiz. Temas hattındaki hacimlere yüksek sınıf, yatak odalarına ve tavanlara iyi bir mat uygulamak hem daha iyi görünüyor hem bütçeyi doğru yere koyuyor. İki ürün kullanılacaksa aynı üreticinin aynı renk kodundan seçip geçişi iç köşede bitiriyoruz, böylece parlaklık farkı bir duvarın ortasında görünmüyor.
