Yazan: Recep Salih Mercan, boya ve badana ustası
Son güncelleme:
Yazlıkta iki gerçek çalışma penceresi var: mart sonu ile mayıs arası ve eylül ile ekim arası. Takvimi belirleyen yalnızca hava değil evin kullanım düzeni: temmuz ve ağustosta ev dolu oluyor, iskele ve boya kokusu tatili bitiriyor. Kapalı kalan evde işe başlamadan önce havalandırma ve nem kaynağının kontrolü gerekiyor.
Kışı kapalı geçiren evi açmak
Yazlık takvimini belirleyen ilk şey hava değil, evin aylarca kapalı kalmış olması. Mart sonunda kapıyı açtığınızda karşılaştığınız ağır koku, duvarların soğuk yüzeyinde biriken yoğuşmanın izi. Kepenk kapalı, hava sirkülasyonu yok ve içeride toplanan nemin çıkacak yeri de yok; bu yüzden kış boyunca nem duvara çalışıyor. Boyadan önce yapılacak iş, bu izin nereden çıktığını anlamak.
Nem her odada aynı yerden görünmüyor. Kuzeye bakan dış duvarın köşeleri, gardırop arkasındaki hava almayan yüzey, pencere yan yüzleri ve kepenk arkasındaki ahşap doğrama ilk teslim eden yerler oluyor. Kıyıda ek bir kalem var: tuzlu hava yüzeyi sürekli nem çeker halde tutuyor, dolayısıyla aynı duvar iç kesimdeki bir daireden daha uzun süre ıslak davranıyor. Bu yüzeylere doğrudan boya atmak, bir sezon sonra aynı yerden kabarma demek.
İlk gün işi bu yüzden boya değil kontrol oluyor: su ve elektrik açık mı, tesisatta kış boyunca sızıntı olmuş mu, çatı ve saçak altında su izi var mı, kepenk ve ahşap kapı şişmiş mi. Kaynağı bulunmamış bir nemin üzerine yeni kat atmak, parayı ikinci kez harcamanın en bilinen yolu. Nem binadan geliyorsa boyayı onarım bittikten sonraya alıyoruz ve bunu keşif notuna yazıyoruz.
İki gerçek çalışma penceresi
Birinci pencere mart sonu ile mayıs arası. Hava cephe uygulamasına açılmış oluyor, ev henüz boş, sezon trafiği başlamamış ve iskele ile malzeme rahat taşınıyor. Bu aralığın asıl avantajı takvim: mayısta biten bir iş, ev dolmadan önce havalanma süresini de buluyor ve siz eve boya kokusu yerine kokusuz bir odaya giriyorsunuz.
İkinci pencere eylül ile ekim arası. Misafir dönemi kapanmış, yüzey hâlâ kuruyabilecek sıcaklıkta ve ev kışa kapatılmadan önce yenilenmiş oluyor. Sezonluk kiraya verilen evlerde bu aralık ayrıca doğal devir teslim zamanı: ev boşalıyor, yıl içinde biriken izler tek seferde toplanıyor ve bir sonraki sezona hazır giriliyor.
Temmuz ve ağustos yazlık cephesi için uygun değil ve nedeni ikili. Birincisi ev dolu: iskele kurulu bir bahçede ve taze boya kokusunun içinde tatil yapılmıyor. İkincisi ürünün kendisi; doğrudan güneş altında ısınmış bir yüzeye uygulanan dış cephe boyası tutunmadan kuruyor ve ek izleri kalıyor. Kasım ile mart arası ise kıyıda yağışlı dönem: uygulamadan sonraki kuruma penceresinde yağmur almamak zorunlu olduğu için cepheyi bu aylara almıyoruz. Buna karşılık kapalı bir yazlığın iç mekânı, ahşap kapı ve kepenk gibi kalemler kışın rahat yapılıyor.
İş başlamadan önce evi havalandırmak
Kapalı bir evde boya işinin ilk adımı havalandırma. Kepenkler açılıyor, pencereler karşılıklı açılarak hava akışı kuruluyor ve duvarların yüzey nemi düşene kadar bekleniyor. Bu bekleme boşa geçen zaman değil: nemli bir yüzeye atılan astar tutunmuyor, üstüne gelen son kat da onunla birlikte kalkıyor. Süreyi evin ne kadar kapalı kaldığı ve o günlerin havası belirliyor, o yüzden takvime sabit bir gün sayısı yazmıyoruz.
Uzaktaki sahipler için pratik çözüm, evin işten birkaç gün önce açılmasını programlamak. Anahtar bizdeyse bunu biz yapıyoruz ve gördüğümüz nem izlerinin fotoğrafını gönderiyoruz. Aynı ziyarette mobilyanın toplanması ve halıların kaldırılması da hallolduğu için ekip geldiği gün doğrudan hazırlığa giriyor; yoksa ilk gün taşımaya gidiyor ve iş bir gün uzuyor.
İşin sonu da başı kadar önemli. Taze boyanmış bir evi hemen kapatmak içeride kalan nemi hapsediyor ve dönüşte küf olarak karşınıza çıkıyor. Bu yüzden son kattan sonra ev bir süre havalandırılıyor, gerekiyorsa kepenkler aralık bırakılıyor ve kapatma günü ayrıca planlanıyor. Eylül-ekim penceresini önermemizin bir nedeni de bu: kapatmadan önce havalanacak zaman kalıyor.
Sahibi evde değilken iş nasıl yürür?
Anahtar teslimi ve teslim alma yazılı olarak kayda geçiyor: kimden alındı, hangi gün, hangi kapılar. Anahtar site yönetiminde ya da bir komşudaysa bunu da yazıyoruz, çünkü iş bittiğinde anahtarın kime bırakılacağı ilk günden belli olmak zorunda. Aynı notta su ve elektriğin durumu duruyor; su yoksa yıkama ve temizlik adımları yapılamıyor ve program kayıyor.
İş boyunca aşama fotoğrafı gönderiyoruz: hazırlık sonrası, astar sonrası ve son kat sonrası. Görmediğiniz bir işin hangi adımda olduğunu böyle takip edebiliyorsunuz ve bir yüzeyle ilgili itirazınız varsa son kat atılmadan söylemiş oluyorsunuz. Son kontrol için tek bir gelişiniz yeterli; gelemiyorsanız videolu gezinti yapıyoruz ve eksik gördüğünüz noktaları aynı hafta içinde düzeltiyoruz.
Takvimin üçüncü kısıtı nakliye. Kıyı şeridindeki villa sokaklarının bir bölümü tek şeritli ve çıkmaz, bahçe duvarı ile bina arasındaki açıklık bazen iskele ayağına yetmiyor. Bu yüzden keşifte cephe metrekaresinin yanında kamyonun yaklaşabildiği mesafeyi de ölçüyoruz. Yoğun hafta sonlarında kıyı yolu ağırlaştığı için malzeme ve iskele nakliyesini hafta içine ya da sezon dışına alıyoruz.
Yalova'da durum
Yalova bu takvimi iki ayrı konut stokuyla birlikte yaşıyor. Çınarcık, Armutlu ve Termal hattı ağırlıkla yazlık ve villa; nüfus yaz aylarında kat kat artıyor ve dış cephe talebi mart sonu ile mayıs arasına yığılıyor. Merkez ve Çiftlikköy tarafındaki yıl boyu oturulan daireler ise bu takvimden büyük ölçüde bağımsız: orada belirleyici olan sezon değil taşınma tarihi. Aynı ilde iki farklı program yürütmemizin nedeni bu.
Yazlık hattında ikinci belirleyici mesafe. Çınarcık'a kıyı yolu üzerinden gidiş geliş kısa olduğu için günübirlik yürütülen küçük kalem işler de programlanabiliyor; Armutlu tarafında aynı iş genelde tam gün bloklar halinde kurgulanmak zorunda. Sahibi İstanbul'da olan ve ilçede oturmayan ev sayısı yüksek olduğu için anahtarın kimde durduğu, işin hangi aşamalarda fotoğrafla raporlanacağı ve evin kapatılmadan önce havalandırılıp havalandırılmayacağı keşifte yazıya geçiyor.
Çınarcık yazlık ve villa boyama sayfasındaki kapalı ev düzeni
Sık sorulan sorular
Yazlık boyama için tek bir doğru ay var mı?
Tek bir ay yok, iki pencere var. Mart sonu ile mayıs arası ev boş ve hava cepheye uygun; eylül ile ekim arası misafir dönemi kapanmış ve yüzey hâlâ kuruyabiliyor. Hangisinin size uyduğunu evi ne zaman kullandığınız belirliyor. Sezonda evi kiraya veriyorsanız eylül-ekim, kendiniz kullanıyorsanız ilkbahar penceresi daha rahat yürüyor.
Mayıs sonunda başlayan bir iş sezona yetişir mi?
Kapsam küçükse yetişiyor, cephenin tamamı konuşuluyorsa risk alıyorsunuz. Dış cephede iskele kurulumu, hazırlık, astar ve son kat arasında kuruma araları var ve bu araları kısaltmak işin ömründen çalıyor. Mayıs sonunda gelen talepleri kapsamı bölerek planlıyoruz: sezona yetişmesi gereken yüzeyler önce, kalanı eylül penceresine yazıyoruz.
Kışın kapalı duran yazlıkta iç cephe boyanabilir mi?
Boyanabiliyor ve kış aslında iç mekân için rahat bir dönem, ama iki koşulla. Birincisi ısıtma: soğuk bir evde boya yavaş kuruyor ve yüzeyde iz bırakıyor. İkincisi havalandırma; kapalı bir evde nem düşmeden astar tutmuyor. Bu yüzden kış işlerinde evi önce açıp ısıtıyoruz, sonra hazırlığa giriyoruz. Ahşap kapı ve kepenk gibi kalemler de bu dönemde yapılabiliyor.
Boyanan yazlık hemen kapatılabilir mi?
Hemen kapatmayı önermiyoruz. Taze boyanmış bir evde kepenkler ve pencereler kapatıldığında içeride kalan nem hapsoluyor ve dönüşte küf olarak karşınıza çıkıyor. Son kattan sonra evin havalandırılması, gerekiyorsa kepenklerin aralık bırakılması ve kapatma gününün ayrıca planlanması gerekiyor. Anahtar bizdeyse kapatma işini biz yapıyoruz ve o günü baştan takvime yazıyoruz.
Yazlığa gelemiyorum, anahtarı nasıl teslim ederim?
Anahtarı bizzat, site yönetimi aracılığıyla ya da ilçedeki bir yakınınız üzerinden teslim edebiliyorsunuz. Hangi yol olursa olsun kimden alındığı, hangi gün alındığı ve hangi kapıları açtığı yazılı kayda geçiyor, iş bitiminde de anahtarın kime bırakılacağı aynı notta duruyor. Bu arada işin aşamalarını fotoğrafla gönderiyoruz, son kontrol için videolu gezinti yapabiliyoruz.
